Werckmeister Harmoniak, Béla Tarr’ın 2000 yılı yapımı siyah-beyaz filmi. Oyuncu kadrosunda ise Satantango’dan yüzlerine aşina olduklarımız oyuncular da var. Macar Sineması’nın ak yüzü, Tarkovsky’nin mirasçısı gözüyle bakılan, sessizliğin ve simgeselin ustası Tarr bizi eşikten eşiğe sürüklüyor bu filminde de. Bol metafor, bol karanlık, hareket – mana çizgisine yöneliş ve daha fazlası var. Werckmeister adı ünlü kompozitör Andreas Werckmeister’dan geliyor. Filmin diliyse, Macarca. Cennet üzerimize mi düşecek? Werckmeister Harmoniak, (Werckmeister Harmonies – Karanlık Armoniler) sıradan bir konuya sahip değil, düğüm içinde düğümleri çözmeye sevk eden  bir yapım, insanlığın çatışmacı ruh hâlini barındıran kesitler ve bundan ziyade, karanlığın içindeki güce, insanın Tanrı – Tanrısızlık, vicdan – hiçlik sorgulamalarına da götürüyor. Açılış sahnesi filmin omurgasını oluşturuyor. Janos’un üç ayrı insanı Güneş – Ay [...]

Necip Fazıl’ın 1937 yılında yazdığı tiyatro eseri, Bir Adam Yaratmak. Aynı yıldan itibaren eser hem tiyatro hem de sinema filmi/dizisi olarak defalarca çekilmiş. Bunlardan birisi 1977 yılında Yücel Çakmaklı’nın yönettiği filmdir. Normalde dört piyeslik olan oyun kimi zaman iki piyese indirilmiş, Allah lafzının geçtiği yerler çıkarılarak çekildiği de olmuş. Eserde ruh tahlilleri ve uzun tasvirler olduğu için kitabını okumak belki daha faydalı olacaktır. Ben sinema filmini izledim ama konuşmalardaki yoğunluk ve vurguyu dikkate alırsak eserin tahlili film değil kitap tahlili olmaya daha yakındır. Eserde, bir halk sanatçısı olan Hüsrev’in yazdığı tiyatro oyunu, oyun ile kendi hayatının benzerliği ve geçirdiği ruh buhranları anlatılır. Hüsrev’in yazdığı oyun, incir ağacında kendini asan babası, ölüm korkusu duyması ve kendisini de incir ağacına asmasından ibarettir. [...]